Otoczenie pracy

Oprócz ergonomicznej konstrukcji produktów i sposobu organizacji pracy istnieje jeszcze kilka czynników związanych z otoczeniem pracy, które mogą wpływać na pracę w laboratorium. Czynniki dotyczące otoczenia pracy są do pewnego stopnia subiektywne (osobista strefa komfortu), ale jest kilka podstawowych aspektów, na które trzeba zwracać uwagę, aby uzyskać optymalną atmosferę do pracy.

Światło

Dlaczego światło jest istotne?

Światło ma bezpośredni wpływ na oczy i pośredni wpływ na koncentrację. Zbyt słabe światło obciążą mięśnie oczu (ciągłe dostosowywanie ostrości), powodując szybkie zmęczenie. Taki problem występuje na przykład podczas czytania książki w zbyt słabym świetle.
To samo dzieje się podczas wykonywania zadań wymagających wysokiej precyzji, np. pipetowania – co powoduje większe ryzyko błędów spowodowanych zamianą próbek lub nieprawidłowym odczytem objętości. Zbyt jasne światło ma podobne działanie.

 

Natężenie oświetlenia

Natężenie oświetlenia można zmierzyć. Moc światła to zsumowany strumień światła padającego na określoną powierzchnię. Strumień światła jest mierzony dla określonej powierzchni podstawnej.

Natężenie światła jest wyrażane w luksach [lx]. Alternatywną jednostką są "lumeny na metr kwadratowy" [lum].
W niektórych krajach używana jest niemetryczna jednostka natężenia światła, stopoświeca [fc].

 

Kolor światła

Kolor światła jest wyrażany w Kelwinach. Zgodnie z normą EN 12464-1 wyróżnia się trzy zakresy:

  • Białe światło ciepłe:   poniżej 3.300 K
  • Białe światło neutralne: od 3.300 do 5.300 K
  • Białe światło dzienne: powyżej 5.300 K

 

Rodzaj źródła światła

Zwykłe żarówki w porównaniu do świetlówek i lamp LED

 

Moc światła na obszar roboczy

Norma EN 12464-1 zawiera informacje na temat minimalnej mocy światła wymaganej w standardowych miejscach pracy.
Powierzchnie biurowe powinny być oświetlone z natężeniem 500-1.000 luksów.
Rysunki techniczne powinny być wykonywane przy świetle co najmniej 750 luksów.
Dla pracy laboratoryjnej nie ma obecnie żadnych oficjalnych zaleceń, ale wartość co najmniej 750 luksów powinna być właściwym punktem wyjścia.
Należy pamiętać, że do zadań wymagających większej precyzji potrzeba więcej światła (jak w przypadku chirurgów przeprowadzających operację)
Jeśli pracujesz z urządzeniami elektronicznymi, takimi jak wirówki lub pipety, wyreguluj jasność wyświetlacza. Zbyt jaskrawe podświetlenie wyświetlacza w ciemnym pokoju może męczyć oczy.

 

Naturalne światło dzienne

Nie zapominaj: najlepsze światło pochodzi z zewnątrz budynku!
Światło dzienne ma wyjątkowe widmo, które reguluje procesy fizjologiczne oraz rytm dobowy człowieka.
Dlatego też dobre laboratoria mają duże okna z zasłonami chroniącymi przed bezpośrednim światłem słonecznym.

Hałas

Problem hałasu jest bardzo złożony i ma różnorodny wpływ na osobistą strefę komfortu użytkowników.

Hałas powoduje zaburzenia koncentracji – a w przypadku długotrwałego obciążenia – może powodować choroby układu krążenia. Generalnie, w celu zapewnienia bezstresowej pracy w skupieniu, zalecane jest utrzymywanie możliwie najniższego poziomu hałasu.
Oprócz bezwzględnego poziomu hałasu, również częstotliwość dźwięku może mieć subiektywny wpływ na człowieka. Bardzo wysokie lub bardzo niskie częstotliwości mogą powodować stres.

 

Pomiar hałasu

Bezwzględny poziom hałasu jest wyrażany w dB(A).
Należy pamiętać, że wzrost hałasu o 10 dB(A) jest subiektywnie odczuwany jako jego podwojenie.
Co do zasady spokojne mówienie z głośnością 40 dB (A) jest odczuwane jako 8x głośniejsze od normalnego oddychania z głośnością 10 dB (A).

 

Poziom hałasu10

dB (A) – normal breathing, sound of leaves

  •     20 dB (A) – szept
  •     30 dB (A) – dźwięk pracującej lodówki
  •     40 dB (A) – ciche mówienie; zakłóca sen, zakłóca naukę / koncentrację
  •     50 dB (A) – normalne mówienie, normalny poziom dźwięku w pomieszczeniu, zmywarka do naczyń
  •     60 dB (A) – próg stresu / poziom tolerancji, głośne mówienie
  •     65 dB (A) – zwiększone ryzyko chorób serca
  •     70 dB (A) – dźwięk prac domowych
  •     75 dB (A) – dzwonek roweru
  •     80 dB (A) – głośne dźwięki z ulicy, odkurzacz, krzyczące dzieci
  •     85 dB (A) – obowiązkowe nauszniki podczas pracy, suszarka do włosów
  •     90 dB (A) – klakson samochodu
  •     100 dB (A) – piła tarczowa, muzyka dyskotekowa
  •     110 dB (A) – przejeżdżający obok pociąg, koncert pop
  •     130 dB (A) – próg bólu, możliwe uszkodzenie słuchu, przelatujący blisko samolot
  •     160 dB (A) – ryzyko pęknięcia bębenków, wystrzał poduszki powietrznej w samochodzie

 

Dla pracy biurowej istnieją następujące zalecenia:

  • Praca wymagająca pełnej koncentracji: Średni poziom hałasu w ciągu dnia powinien wynosić poniżej 35-40 dB (A)
  • Praca wymagająca lekkiej koncentracji: Średni poziom hałasu w ciągu dnia powinien wynosić poniżej 55 dB (A)

Niestety nie ma żadnych uznanych wartości granicznych wyznaczonych dla pracy laboratoryjnej. Można jednak zastosować wartości wyznaczone dla pracy biurowej jako punkt odniesienia.

Wentylacja

Wpływ powietrza

Na nasze dobre samopoczucie mają wpływ następujące czynniki:

  • Temperatura
  • Wilgotność względna
  • Ruch powietrza
  • Jakość powietrza

Pracy biurowej dotyczą następujące zalecenia:

  • Temperatura: 21-22 °C, nie wyższa niż 26 °C
  • Wilgotność względna: 40-60 % Ruch powietrza: 0,1-0,15 m/s to wartość optymalna przy 21 °C
  • Jakość powietrza: Należy wystrzegać się gazów, chemikaliów w aerozolu, pyłów i CO2

Aby poprawić jakość powietrza, otwieraj okna w laboratorium codziennie na 10 min, o ile jest to dozwolone.